-
ΤΟ ΙΕΡΟ ΛΕΙΨΑΝΟ ΤΟΥ ΑΓ. ΛΟΥΚΑ
Κατήγετο από την Αντιόχεια της Συρίας. Πιθανότατα ήταν ελληνικής καταγωγής. Το όνομά του σημαίνει φως (Lux - Lucis) = φωτεινός.
-
ΚΟΡΙΤΣΑ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ
Η Κορίτσα Ευρυτανίας ανήκει στον δήμο Καρπενησίου και είναι ο μεγαλύτερος οικισμός του δημοτικού διαμερίσματος Κλειτσού.
-
ΑΓΙΟΣ ΚΥΠΡΙΑΝΟΣ Ο ΝΕΟΣ ΟΣΙΟΜΑΡΤΥΡΑΣ
O Kυπριανός αγάπη πεφλεγμένος, Hγείτο πάντως ως τρυφάς τας βασάνους.
-
ΤΟ ΠΕΣΜΕΝΟ ΓΕΦΥΡΙ ΣΤΙΣ ΚΑΜΙΝΕΣ ΤΟΥ ΚΛΕΙΤΣΟΥ
Στη περιοχή ανάμεσα στον συνοικισμό Μεσοχώρι του Κλειτσού και στη Βράχα , υπάρχει η τοποθεσία Κάμινες.
-
ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ
Δείτε όλες τις εκδηλώσεις των χωριών.
Η πρόβλεψη των Ιταλών ότι σε τρεις μέρες θα μπουν στα Γιάννενα και η άρνηση του υποστράτηγου Κατσιμήτρου να υποχωρήσει όπως ήταν η διαταγή. Έμεινε στο Καλπάκι και έγραψε έπος.
12:10 π.μ. 0 σχόλια“Emergenza G”
Το σχέδιο των Ιταλών για την κατάληψη της Ηπείρου το φθινόπωρο του 1940 ονομαζόταν “Emergenza G”.
Προέβλεπε την κατάληψη των Ιωαννίνων μέσα σε 3-4 μέρες και την ολοκληρωτική επικράτηση των ιταλικών στρατευμάτων μέσα σε λιγότερο από δύο εβδομάδες.
Το σχέδιο θα εξελισσόταν ως εξής: αρχικά θα καταλάμβαναν τον οχυρωμένο κόμβο στο Καλπάκι με δύο μεραρχίες, μία αποστολή που θα έπαιρνε μόλις 4 μέρες.
Μετά θα κατευθύνονταν προς τα Ιωάννινα, ενώ ταυτόχρονα δύο άλλες μεραρχίες θα έκοβαν τις διόδους επικοινωνίας με τη δυτική Μακεδονία και την Αιτωλοακαρνανία αντίστοιχα. Απώτερος στόχος ήταν η κατάληψη του λιμανιού της Πρέβεζας, το οποίο θα χρησίμευε ως κέντρο των ιταλικών επιχειρήσεων.
Οι Ιταλοί γνώριζαν ότι υπερτερούσαν των ελληνικών δυνάμεων και πίστευαν ότι η εκστρατεία θα ολοκληρωνόταν χωρίς καμία δυσκολία.
Η άμυνα της 8ης Μεραρχίας
Την άμυνα των ελληνικών περιοχών ανέλαβε η 8η μεραρχία με επικεφαλής τον υποστράτηγο Κατσιμήτρο.
Σύμφωνα με την επίσημη εντολή, η 8η μεραρχία θα είχε ως βάση της το Καλπάκι, αλλά όφειλε να υποχωρήσει σε περίπτωση που επικρατούσαν οι Ιταλοί και να ενισχύσει τις διόδους προς Μακεδονία και Αιτωλοακαρνανία.
Η ελληνική πλευρά γνώριζε ότι η αποστολή ήταν ιδιαιτέρως επικίνδυνη: “Αναγνωρίζεται η δυσχερής θέσις εις ην ευρίσκεται η μεραρχία”, έλεγε η οδηγία του Γ.Ε.Σ, “Η κυβέρνησις δεν αναμένει εκ της μεραρχίας νίκας, δεδομένης της αριθμητικής υπεροχής του αντιπάλου”.
Όμως ο Κατσιμήτρος αγνόησε την εντολή. Αποφάσισε ότι τα στρατεύματα θα παρέμεναν στο Καλπάκι και θα αγωνίζονταν μέχρι και “το τελευταίο φυσίγγι”.
Θεωρούσε ότι η γεωλογία της περιοχής θα ευνοούσε την ελληνική προσπάθεια και οποιαδήποτε υποχώρηση απλώς θα δυσχέρανε τη θέση τους.
Έτσι, στις 23 Σεπτεμβρίου έβγαλε τη δική του εντολή: “Το βλέμμα πάντοτε πρέπει να είναι εστραμμένο προς τα εμπρός και να κυριαρχεί εις τα σκέψεις και τας πράξεις των το πνεύμα της δραστηριότητος και επιθετικότητος και ούχι τάσις προς τα οπίσω.”
Οι στρατιώτες άρχισαν να οχυρώνουν την περιοχή.
Κατασκεύασαν τρεις γραμμές οχυρωμάτων καλυμμένες με συρματοπλέγματα, πυροβολεία μέσα σε βράχους, καμουφλαρισμένες αντιαρματικές τάφρους και ναρκοπέδια.
Η περιοχή διέθετε και φυσικά εμπόδια, καθώς μεγάλο μέρος των εδαφών καλυπτόταν από έλη και ήταν ουσιαστικά αδιάβατη.
Τα οχυρωματικά έργα, αν και πρόχειρα, αφού η Ελλάδα προετοιμαζόταν πάντα για επίθεση από το Βορρά, εντυπωσίασαν τόσο τους Ιταλούς που στην αναφορά προς τον Μουσολίνι τα αποκάλεσαν: “τα τρομερά έργα της γραμμής Μεταξά”.
Ωστόσο, οι επιτιθέμενοι επιτελείς παρέμεναν ιδιαίτερα και αβάσιμα αισιόδοξοι. Υπολόγιζαν ότι μέσα σε 5 μέρες θα είχαν ξεμπερδέψει με το Καλπάκι.
Δευτέρα, 28 Οκτωβρίου – Η Εισβολή
Το πρωί της 28ης Οκτωβρίου, τα ιταλικά στρατεύματα άρχισαν την επίθεση τους.
Όσες ελληνικές δυνάμεις βρέθηκαν στο δρόμο τους υποχώρησαν και άρχισαν να συγκλίνουν προς το Καλπάκι, όπως είχε διατάξει ο Κατσιμήτρος.
Ταυτόχρονα, δύο ελληνικά συντάγματα ανέλαβαν να επιβραδύνουν την πορεία των Ιταλών, χωρίς όμως να προβάλουν σημαντική αντίσταση.
![]() |
| Χαρ. Κατσιμήτρος |
Η υποχώρηση των Ελλήνων είχε αναπτερώσει το ηθικό των Ιταλών, που πίστευαν ότι ο αντίπαλος είχε τρομοκρατηθεί και απέφευγε τη σύγκρουση.
Πέμπτη, 31 Οκτωβρίου – 1η Επίθεση
Η μάχη ξεκίνησε με την ιταλική μεραρχία “Φερράρα” να ελίσσεται, για να περικυκλώσει τις ελληνικές δυνάμεις.
Τα πυροβολεία των Ελλήνων, προβλέποντας τις θέσεις των Ιταλών, ανέκοψαν την πορεία τους.
Μέσα σε λίγη ώρα, η ιταλική μεραρχία οπισθοχώρησε άτακτα.
Η πρώτη επίθεση είχε αποτύχει.
Την ίδια στιγμή όμως, η ιταλική μεραρχία “Τζούλια” κατευθυνόταν προς το Μέτσοβο και απειλούσε να αποκόψει την επικοινωνία των Ελλήνων με τη δυτική Μακεδονία.
Το Γενικό Στρατηγείο υπενθύμισε στον Κατσιμήτρο ότι αποστολή του ήταν να προστατέψει τις διόδους επικοινωνίας κι όχι να παραμείνει στο Καλπάκι. Ο Κατσιμήτρος για ακόμα μία φορά, αγνόησε την εντολή.
Σάββατο, 2 Νοεμβρίου – Κατάληψη υψώματος Γραμπάλας
Το πρωί, οι Ιταλοί επιτέθηκαν ταυτόχρονα από δύο μέτωπα, αλλά το ελληνικό πυροβολικό τους εξολόθρευσε.
Στις 8 το βράδυ, επιτέθηκαν ξανά. Αυτή τη φορά κατάφεραν να καταλάβουν το ύψωμα Γκραμπάλα, μεγάλης στρατηγικής σημασίας. Οι Έλληνες ετοιμάστηκαν να αντεπιτεθούν, αλλά τους εμπόδισε μία τρομερή καταιγίδα.
Στις 4 το απόγευμα, ξεκίνησε δεύτερη επίθεση με τη μεραρχία “Κένταυροι”. Χωρίστηκε σε δύο τμήματα, τα οποία κατευθύνθηκαν προς το Καλπάκι. Το πρώτο τμήμα ακινητοποιήθηκε στις τάφρους, το δεύτερο έπεσε σε ναρκοπέδιο.
Το πυροβολικό κατέστρεψε ολοσχερώς τα ιταλικά τανκς. Άλλη μία ιταλική επίθεση που κατέληξε σε παταγώδη αποτυχία.
Η αναφορά των Ελλήνων ήταν θριαμβευτική: “Σας αναφέρω ότι πάει, εξευτελίστηκε και αυτό το όπλον του Μουσολίνι”.
Στο αντίπαλο στρατόπεδο, το ηθικό ήταν χαμηλό. Ο διοικητής σε τηλεγράφημα ανέφερε: “Φθάσας εις τον λόφον Καλπακίου βάλλομαι πανταχόθεν υπό του σφοδρού πυρός του εχθρικού πυροβολικού, το οποίον οι Έλληνες έχουν τάξει καταλλήλως και αθέατον.
Το πυρ τούτο προκαλεί φοβερά σύγχυσιν και δέος διά της ευστόχου και συντριπτικής βολής του κατά των αρμάτων”.
Οι καταστροφές που υπέστησαν οι Ιταλοί τους ανάγκασαν να αναβάλουν την επίθεση της 4ης Νοεμβρίου για την επόμενη μέρα.
Αλλά, όπως και όλες τις άλλες φορές, η επίθεση διακόπηκε ταχύτατα και οι Ιταλοί οπισθοχώρησαν άτακτα, ενώ 15 τανκς βυθίστηκαν στα έλη του ποταμού Καλαμά.
Έμειναν εκεί ανέπαφα, μέχρι που τα πήραν οι Έλληνες.
Πέμπτη, 7 Νοεμβρίου – Η Λήξη
Παρά τις συνεχείς αποτυχίες, οι Ιταλοί έκαναν άλλη μία προσπάθεια το πρωί της 7ης Νοεμβρίου. Απέτυχαν και αποσύρθηκαν. Π
ροσπάθησαν ξανά όταν νύχτωσε και μες στο σκοτάδι, κατάφεραν να καταλάβουν τη νότια κορυφή της Γκραμπάλας.
Οι Έλληνες αντεπιτέθηκαν άμεσα, αλλά δεν κατάφεραν να τους διώξουν. Ανασυντάχθηκαν και τα μεσάνυχτα επιχείρησαν ξανά. Αυτή τη φορά, θριάμβευσαν. 46 νεκροί Ιταλοί και μόλις 9 Έλληνες.
Ο επικεφαλής στρατηγός Ρόσι έγραψε σε έκθεσή του ότι “εθεώρουν ανεπαρκείς τα δυνάμεις, τας οποίας είχα εις τη διάθεσίν μου”. Με αυτή την αναφορά, έληξε η μάχη του Καλπακίου με θριαμβευτική νίκη του ελληνικού στρατού.
Οι αισιόδοξες προβλέψεις των Ιταλών έπεσαν έξω. Οι λιγοστές ελληνικές δυνάμεις κατάφεραν όχι μόνο να τους αναχαιτίσουν, αλλά προκάλεσαν τρομαχτικές ζημιές στον αντίπαλο στρατό.
Ήταν μόνο η αρχή του θρυλικού έπους της Πίνδου. Αντλήθηκαν πληροφορίες από το κείμενο του Γεωργίου Χ. Κατσιμήτρου για το περιοδικό “ΙΣΤΟΡΙΑ”.
ΠΗΓΗ
Read More »
ΑΓΡΑΦΑ
Στο επεισόδιο αυτό παρουσιάζεται η περιοχή των ΑΓΡΑΦΩΝ. Στη Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια «Πυρσός» (έκδοση 1927-1935), διαβάζουμε: «Άγραφα, μέγα ορεινόν τμήμα της Στερεάς Ελλάδος. Η χώρα είναι ορεινή και τραχεία, κόλασις ορέων την οποία μόνο όσοι επεζοπόρησαν εις τους δύσβατους δρόμους της δύνανται να φανταστούν. Καλύπτεται υπό πυκνοτάτων δασών και διασχίζεται από βαδυτάτους χαράδρας, μεταβαλλομένας εις ορμητικούς χειμάρρους κατά τον χειμώνα». Το χειμώνα του 1988 η κατάσταση δεν είχε αλλάξει σχεδόν καθόλου. Στις περίπου δύο βδομάδες που έμεινε το συνεργείο στην περιοχή, οι κατολισθήσεις έκλεισαν το μοναδικό δρόμο, ο αέρας έκοψε τις γραμμές του ηλεκτρικού και του τηλεφώνου – η επικοινωνία για ώρα ανάγκης γινόταν με ασύρματο και η συγκοινωνία, φυσικά με τα πόδια. Περιοχή απομονωμένη, στο κέντρο δύσβατων ορεινών όγκων, όπου οι δυνάμεις της φύσης, σε ελάχιστο χρόνο, καθιστούν παντελώς άχρηστα τα όποια αγαθά του σύγχρονου πολιτισμού. Οι κάτοικοι, ανεπηρέαστοι από τον τουρισμό και τον «Κερδώο Ερμή», τηρούν ακόμη ευλαβικά τους νόμους του «Ξενίου Διός», αρκούνται σε ελάχιστα και προσφέρουν πάμπολλα. Το ντοκιμαντέρ είναι ένα μικρό δείγμα τιμής στην ανθρωπιά τους.
ΠΗΓΗ
Read More »
Αριθ.Πρωτ.36/21-03-2014
ΔΕΛΤΙΟΥ ΤΥΠΟΥ
ΑΡΧΑΙΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΥΡΥΤΑΝΙΚΩΝ ΣΥΛΛΟΓΩΝ
Στην Αθήνα 20-03-2014 στα γραφεία της Ο.Ε.Σ στην οδό Κλεισθένους 17 4ος όροφος, στις 18.30 μ.μ. συγκροτήθηκε σε σώμα το νέο Δ.Σ. που προέκυψε μετά τις εκλογές στις 16-03-2014.
Πρόεδρος: Αγγελική Σκοτίδα
Α ΄Αντιπρόεδρος : Βασίλειος Τσιαμάκης.
Β΄ Αντιπρόεδρος : Καλλιάννη Μαίρη
Γενική Γραμματέας : Νίκη Ρέκκα -Τζανάκου
Αναπληρωτής . Γενικός Γραμματέας: Μώκας Κων/νος
Οργανωτικός Γραμματέας : Στέφανος Κόπανος
Ταμίας: Καλλιντέρη Ελένη
Βοηθός Ταμία: Κουζής Δημήτριος
Έφορος Δημοσίων Σχέσεων &Τύπου: Παπαδοπούλου Μαρία
Έφορος Πολιτιστικών Εκδηλώσεων: Καλύβα Αγγελική
Μέλος: Σταθοπούλου Ελένη
Μέλος: Κονιαβίτης Δημήτριος
Μέλος: Σιαλμάς Στέφανος
Μέλος: Φλώρου Αικατερίνη
Μέλος: Μαρκαντώνης Χρίστος
Η Πρόεδρος Αγγελική Σκοτίδα ευχαρίστησε όλα τα μέλη ξεχωριστά και ιδιαίτερα την Νίκη Ρέκκα- Τζανάκου, για την εμπιστοσύνη που έδειξαν στο πρόσωπο της, τονίζοντας την ιδιαίτερη χαρά της για την εισδοχή στην πλαισίωση του Δ.Σ. του νέων, που αποτελούν ένα επιστημονικό δυναμικό για την Ομοσπονδία και ειδικότερα το Δ.Σ, επισημαίνοντας ότι όλοι είναι πολύτιμοι συνεργάτες και δεν περισσεύει κανένας. «Επιδίωξη μας θα είναι να ενωθούμε όλοι σε μια ανοδική γραμμή δημιουργίας και προοπτικής». Επισήμανε όμως ότι είναι επιτακτική ανάγκη να γίνει η Ομοσπονδία μας το σημείο αναφοράς όλων των συντοπιτών μας… Να προχωρήσει σε ένα παραγωγικό έργο και όχι απλά να μείνει σε ένα έργο συντήρησης του παρελθόντος.
Ευχήθηκε τη συνεργασία όλων με γνώμονα το κοινό όραμα, τη δημιουργία και την δυναμική συνέχιση της Ομοσπονδίας. Επισήμανε τους στόχους της Ομοσπονδίας που ο κυριότερος είναι το παραγωγικό της έργο με όραμα στο μέλλον και στις ερχόμενες γενιές κι όχι η αγκίστρωση στο παρελθόν. Το παρελθόν να είναι οδηγός για το μέλλον.
Αυτό θα γίνει εφικτό με την διατήρηση και διάσωση του πολιτισμού και της παράδοσης της Ευρυτανίας εντός και ανά τον κόσμο, με την συμμετοχή των συλλόγων μελών της, που απαρτίζουν το μοναδικό Δευτεροβάθμιο όργανο που συντονίζει και οργανώνει τους Ευρυτανικούς Συλλόγους .
Στη διαλογική συζήτηση που ακολούθησε μεταξύ των μελών τονίσθηκε ότι όλοι θα έχουν ενεργό δράση και στο επόμενο Δ.Σ. θα κατανεμηθούν αρμοδιότητες και θα καθορισθούν οι ανάλογες επιτροπές. Το κάθε μέλος θα μπορεί να εισηγείται στο Δ.Σ. όποιο θέμα κρίνει σημαντικό, για συζήτηση και υλοποίηση.
Για την αποτελεσματικότερη επικοινωνία με τους Συλλόγους εκτός Αθηνών και την Ο.Ε.Σ ορίσθηκε ο κ. Κονιαβίτης Δημήτριος στους συλλόγους Αιτωλοακαρνανίας και ο κ. Μαρκαντώνης Χρίστος για την Λαμία και έπεται συνέχεια.
Για το Δ.Σ. της Ο.Ε.Σ.
Η Πρόεδρος Η Γενική Γραμματέας
Αγγελική Σκοτίδα Νίκη Ρέκκα Τζανάκου
Read More »
της 8ης Μεραρχίας κατά την διάρκεια του πολέμου. Την είσοδο της σπηλιάς κοσμεί η προτομή του
Χαράλαμπου Κατσιμήτρου, που με την πίστη του να υπερασπιστεί την γραμμή αμύνης Ελαίας – Καλαμά καθήλωσε τις εχθρικές δυνάμεις στο Καλπάκι και δημιούργησε το αθάνατο έπος του 1940.

ΠΗΓΗ
Read More »
-"Αμα τό καλοκαίρι υπάρχουν πολλές σφήκες, θά έχουμε βαρύ χειμώνα.
-Τις 12 πρώτες ήμερες τού Αύγούστου έξετάζουν τά ήμερομήνια. Ή κάθε μία ήμέρα άντιπροσωπεύει καί ένα μήνα. ’Έτσι ή πρώτη Αύγούστου φανερώνει τον καιρό πού θά έχουμε τον Αύγουστο, ή δεύτερη τό Σεπτέμβριο κ.λπ.
-'Άμα τό πρωί ή γή σκεπάζεται μέ στρώμα πάχνης καί σύννεφα μπαίνουν μπροστά στον ήλιο τήν ώρα πού ανατέλλει, ό καιρός θά χαλάση.
-'Όταν ό μπούφος σκούζη τή νύχτα σέ ζερβό (άνήλιο) μέρος, ό καιρός θά χειροτερέψη. Άν σκούζη σέ προσηλιακό, ό καιρός θά βελτιωθή.
-'Όταν ο κόκκορας λαλή άποβραδίς στο κοττέτσι, ό καιρός θ’ άλλάξη. "Άν εϊναι καλός, θά πιάση, άν βρέχη, θά κρατήση.
-Άν τό χειμώνα τά πουλιά (σπουργίτες - καλογιάννοι) στρώνουν στη γή, θά πιάση χιόνι.
-'Όταν βλέπουν σε ώρισμένα σημεία του ορίζοντα άντάρα (ομίχλη), λένε ότι θά βρέξη ή 0ά χιονίση, άνάλογα μέ τήν έποχή.
-"Άν το βράδυ, πού γυρίζουν τα κοπάδια άπ’ τή βοσκή στο μαντρί, βοσκοΰν γύρω άπ’ αύτο μέ όρεξη καί δε θέλουν νά μπουν μέσα, ό καιρός θά χαλάση.
-Όταν βλέπουν τις άπογευματινές ώρες νά πέφτουν στή γη πολλά καλιακούδια, λένε ότι θά πιάση χιόνι.
-'Όταν οί μέλισσες συγκεντρώνωνται στις κυψέλες, θά βρέξη.
-'Όταν πάλι τά μυρμήγκια σταματούν τις άδιάκοπες καί ατέλειωτες εργασίες των καί μαζεύονται στις φωλιές των, θά ξεσπάση κακοκαιρία.
-"Αμα τινάζωνται τά ζώα, θά βρέξη.
-"Αμα βουίζη το ποτάμι πρός το Βορρά, θά χειμάση. "Αν βουίζη προς το Νότο, θά κάμη ξέρα.
-'Όταν ή γάτα νίβεται προς το Νότο, βρέχει, άν πρός τό Βορρά, κάμνει ξέρα.
-"Αμα τά έλατα έχουν πολλά «στροφύλλια», βαρύ χειμώνα θά έχουμε.
-Στο δυτικό μέρος τού χωριού, στο βράχο τής «Τσούκας», όταν άκούγεται μιά χαρακτηριστική βοή, πού προέρχεται άπ’ τή σύγκρουση τών άνέμων, λένε ότι ό καιρός θά χαλάση.
-"Αμα φυσάη δυνατός άέρας, λένε ότι θά φέρη κακοκαιρία.
-’Άν ή τσικλητήρα (δρυοκολάπτης) σκούζη τό χειμώνα, ό καιρός θά χειροτερέψη.
'Αν ή άλεπού γαυγίζη τό χειμώνα σά σκυλί, ό καιρός θά χαλάση.
-"Αμα κάμνη ζέστη μερικές ήμέρες τό χειμώνα, λένε ότι θά έπακολουθήση κακοκαιρία.
-'Όταν είναι όρθιο τό φεγγάρι, ό καραβοκύρης θά ’ναι δίπλα, δέ βρέχει. 'Άμα είναι δίπλα τό φεγγάρι, ό καραβοκύρης θά ’ναι όρθιος, θά έχουμε άσχημο καιρό.
-'Όταν τό φεγγάρι εχη κύκλο, θά βρέξη.
-"Αμα ο ήλιος βασιλέψη σέ ξάστερο μέρος, ή επομένη ημέρα θά ’ναι καλή.
Πηγή: Ηλία Κ. Σαμαρά, Λαογραφικά τού Κλειστού Ευρυτανίας
ΠΗΓΗ
-Τις 12 πρώτες ήμερες τού Αύγούστου έξετάζουν τά ήμερομήνια. Ή κάθε μία ήμέρα άντιπροσωπεύει καί ένα μήνα. ’Έτσι ή πρώτη Αύγούστου φανερώνει τον καιρό πού θά έχουμε τον Αύγουστο, ή δεύτερη τό Σεπτέμβριο κ.λπ.
-'Άμα τό πρωί ή γή σκεπάζεται μέ στρώμα πάχνης καί σύννεφα μπαίνουν μπροστά στον ήλιο τήν ώρα πού ανατέλλει, ό καιρός θά χαλάση.
-'Όταν ό μπούφος σκούζη τή νύχτα σέ ζερβό (άνήλιο) μέρος, ό καιρός θά χειροτερέψη. Άν σκούζη σέ προσηλιακό, ό καιρός θά βελτιωθή.
-'Όταν ο κόκκορας λαλή άποβραδίς στο κοττέτσι, ό καιρός θ’ άλλάξη. "Άν εϊναι καλός, θά πιάση, άν βρέχη, θά κρατήση.
-Άν τό χειμώνα τά πουλιά (σπουργίτες - καλογιάννοι) στρώνουν στη γή, θά πιάση χιόνι.
-'Όταν βλέπουν σε ώρισμένα σημεία του ορίζοντα άντάρα (ομίχλη), λένε ότι θά βρέξη ή 0ά χιονίση, άνάλογα μέ τήν έποχή.
-"Άν το βράδυ, πού γυρίζουν τα κοπάδια άπ’ τή βοσκή στο μαντρί, βοσκοΰν γύρω άπ’ αύτο μέ όρεξη καί δε θέλουν νά μπουν μέσα, ό καιρός θά χαλάση.
-Όταν βλέπουν τις άπογευματινές ώρες νά πέφτουν στή γη πολλά καλιακούδια, λένε ότι θά πιάση χιόνι.
-'Όταν οί μέλισσες συγκεντρώνωνται στις κυψέλες, θά βρέξη.
-'Όταν πάλι τά μυρμήγκια σταματούν τις άδιάκοπες καί ατέλειωτες εργασίες των καί μαζεύονται στις φωλιές των, θά ξεσπάση κακοκαιρία.
-"Αμα τινάζωνται τά ζώα, θά βρέξη.
-"Αμα βουίζη το ποτάμι πρός το Βορρά, θά χειμάση. "Αν βουίζη προς το Νότο, θά κάμη ξέρα.
-'Όταν ή γάτα νίβεται προς το Νότο, βρέχει, άν πρός τό Βορρά, κάμνει ξέρα.
-"Αμα τά έλατα έχουν πολλά «στροφύλλια», βαρύ χειμώνα θά έχουμε.
-Στο δυτικό μέρος τού χωριού, στο βράχο τής «Τσούκας», όταν άκούγεται μιά χαρακτηριστική βοή, πού προέρχεται άπ’ τή σύγκρουση τών άνέμων, λένε ότι ό καιρός θά χαλάση.
-"Αμα φυσάη δυνατός άέρας, λένε ότι θά φέρη κακοκαιρία.
-’Άν ή τσικλητήρα (δρυοκολάπτης) σκούζη τό χειμώνα, ό καιρός θά χειροτερέψη.
'Αν ή άλεπού γαυγίζη τό χειμώνα σά σκυλί, ό καιρός θά χαλάση.
-"Αμα κάμνη ζέστη μερικές ήμέρες τό χειμώνα, λένε ότι θά έπακολουθήση κακοκαιρία.
-'Όταν είναι όρθιο τό φεγγάρι, ό καραβοκύρης θά ’ναι δίπλα, δέ βρέχει. 'Άμα είναι δίπλα τό φεγγάρι, ό καραβοκύρης θά ’ναι όρθιος, θά έχουμε άσχημο καιρό.
-'Όταν τό φεγγάρι εχη κύκλο, θά βρέξη.
-"Αμα ο ήλιος βασιλέψη σέ ξάστερο μέρος, ή επομένη ημέρα θά ’ναι καλή.
Πηγή: Ηλία Κ. Σαμαρά, Λαογραφικά τού Κλειστού Ευρυτανίας
ΠΗΓΗ
Read More »
Γεμιστή γαλοπούλα (σύμφωνα με το μεξικανικό έθιμο), πουτίγκα (σύμφωνα με το βρετανικό), ροκφόρ κατά τη γαλλική συνήθεια, γαλλικά κρασιά και σαμπάνια σε ευρωπαϊκό στυλ: Αυτά είναι κάποια από τα αγαθά που (μέχρι πρότινος τουλάχιστον) έκαναν την εμφάνισή τους τα Χριστούγεννα διεκδικώντας επίμονα μια θέση και στο ελληνικό γιορτινό τραπέζι. Όμως, αν γυρίσουμε κάμποσα χρόνια πίσω, δε θα βρούμε κανένα από αυτά τα εδέσματα στο τραπέζι των Ελλήνων είτε στην πόλη είτε στην ύπαιθρο.
Ας θυμηθούμε τι πρωταγωνιστούσε εθιμοτυπικά στο χριστουγεννιάτικο ελληνικό τραπέζι σε άλλους καιρούς – έτσι για να μην ξεχνιόμαστε:
Το ψωμί
Το ψωμί της ημέρας ήταν ένα έργο τέχνης και ονομαζόταν – πώς αλλιώς; – Χριστόψωμο. Ήταν ζυμωτό και στρογγυλό, με ένα άσπαστο καρύδι και έναν σταυρό από ζυμάρι στο κέντρο του. Στην επιφάνειά του είχε χαραγμένα διάφορα καλλιτεχνικά σχέδια (φύλλα, λουλούδια, καρπούς, πουλιά). Το ζύμωμά του ήταν μια ιεροτελεστία και τα υλικά του, εκτός από φίνο αλεύρι και ειδική μαγιά (π.χ. από ξερό βασιλικό), περιελάμβαναν μέλι, σουσάμι, κανέλα, αμύγδαλα, γαρίφαλα, γλυκάνισο, μαστίχα και ροδόνερο. Εθεωρείτο ευλογημένο ψωμί. Ανήμερα των Χριστουγέννων ο νοικοκύρης το σταύρωνε, το έκοβε και το μοίραζε στην οικογένεια και τους επισκέπτες ανταλλάσσοντας ευχές. Σύμφωνα με την παράδοση, ο συμβολισμός του ειδικού αυτού ψωμιού θέλει να δείξει ότι «όπως όλοι οι σπόροι του σταριού ενώνονται σε ένα ψωμί, έτσι και όλοι οι λαοί κάποτε θα ενωθούν με έναν ποιμένα, τον Χριστό».
Το φαγητό
Χειροποίητες πίτες με γέμιση όπως εποχιακά λαχανικά (σπανάκι, πράσο, κρεμμύδια, χόρτα, κολοκύθα), αυγά, τυρί ή κιμά.
Λαχανοντολμάδες: Το έθιμο φαίνεται ότι προέρχεται από το Βυζάντιο και σύμφωνα με τους λαογράφους, τα τυλιγμένα φύλλα του λάχανου συμβολίζουν τα σπάργανα του Χριστού.
Ζεστή κοτόσουπα, την οποία έτρωγαν μετά την επιστροφή τους από την εκκλησία (σ.σ: Η συνήθεια να σερβίρονται πιο ασυνήθιστα πουλερικά όπως η γαλοπούλα ή η χήνα, η οποία εθεωρείτο πτηνό του Ήλιου, προέρχεται από το Μεξικό και αποσκοπούσε στο να κερδίσουν οι συνδαιτυμόνες την εύνοια του θεού Ήλιου).
Χοιρινό με πρασοσέλινο ή ψητό στη χόβολη του τζακιού, αφού ήταν η εποχή της σφαγής των γουρουνιών, η οποία ονομαζόταν και γουρουνοχαρά (μάλλον των σφαγέων και όχι των γουρουνιών…). Άλλες παραλλαγές του χοιρινού ήταν οι τηγανιές (μικρά κομμάτια κρέατος στο τηγάνι με ρίγανη) και η πηχτή (σιγοβρασμένο κρέας με μπόλικο λεμόνι). Και όλα αυτά με τη συνοδεία καλού ντόπιου κρασιού.
Αρνάκι στην κατσαρόλα με ρύζι (σούπα).
Τα γλυκίσματα
Παραδοσιακές τηγανίτες με μέλι, κανέλα και καρύδια.
Μελομακάρονα και κουραμπιέδες. Αυτά ευτυχώς κρατάνε γερά και σήμερα.
Μοσχοβολιστά κουλουράκια ζυμωμένα με λάδι.
ΠΗΓΗ
Ας θυμηθούμε τι πρωταγωνιστούσε εθιμοτυπικά στο χριστουγεννιάτικο ελληνικό τραπέζι σε άλλους καιρούς – έτσι για να μην ξεχνιόμαστε:
Το ψωμί
Το ψωμί της ημέρας ήταν ένα έργο τέχνης και ονομαζόταν – πώς αλλιώς; – Χριστόψωμο. Ήταν ζυμωτό και στρογγυλό, με ένα άσπαστο καρύδι και έναν σταυρό από ζυμάρι στο κέντρο του. Στην επιφάνειά του είχε χαραγμένα διάφορα καλλιτεχνικά σχέδια (φύλλα, λουλούδια, καρπούς, πουλιά). Το ζύμωμά του ήταν μια ιεροτελεστία και τα υλικά του, εκτός από φίνο αλεύρι και ειδική μαγιά (π.χ. από ξερό βασιλικό), περιελάμβαναν μέλι, σουσάμι, κανέλα, αμύγδαλα, γαρίφαλα, γλυκάνισο, μαστίχα και ροδόνερο. Εθεωρείτο ευλογημένο ψωμί. Ανήμερα των Χριστουγέννων ο νοικοκύρης το σταύρωνε, το έκοβε και το μοίραζε στην οικογένεια και τους επισκέπτες ανταλλάσσοντας ευχές. Σύμφωνα με την παράδοση, ο συμβολισμός του ειδικού αυτού ψωμιού θέλει να δείξει ότι «όπως όλοι οι σπόροι του σταριού ενώνονται σε ένα ψωμί, έτσι και όλοι οι λαοί κάποτε θα ενωθούν με έναν ποιμένα, τον Χριστό».
Το φαγητό
Χειροποίητες πίτες με γέμιση όπως εποχιακά λαχανικά (σπανάκι, πράσο, κρεμμύδια, χόρτα, κολοκύθα), αυγά, τυρί ή κιμά.
Λαχανοντολμάδες: Το έθιμο φαίνεται ότι προέρχεται από το Βυζάντιο και σύμφωνα με τους λαογράφους, τα τυλιγμένα φύλλα του λάχανου συμβολίζουν τα σπάργανα του Χριστού.
Ζεστή κοτόσουπα, την οποία έτρωγαν μετά την επιστροφή τους από την εκκλησία (σ.σ: Η συνήθεια να σερβίρονται πιο ασυνήθιστα πουλερικά όπως η γαλοπούλα ή η χήνα, η οποία εθεωρείτο πτηνό του Ήλιου, προέρχεται από το Μεξικό και αποσκοπούσε στο να κερδίσουν οι συνδαιτυμόνες την εύνοια του θεού Ήλιου).
Χοιρινό με πρασοσέλινο ή ψητό στη χόβολη του τζακιού, αφού ήταν η εποχή της σφαγής των γουρουνιών, η οποία ονομαζόταν και γουρουνοχαρά (μάλλον των σφαγέων και όχι των γουρουνιών…). Άλλες παραλλαγές του χοιρινού ήταν οι τηγανιές (μικρά κομμάτια κρέατος στο τηγάνι με ρίγανη) και η πηχτή (σιγοβρασμένο κρέας με μπόλικο λεμόνι). Και όλα αυτά με τη συνοδεία καλού ντόπιου κρασιού.
Αρνάκι στην κατσαρόλα με ρύζι (σούπα).
Τα γλυκίσματα
Παραδοσιακές τηγανίτες με μέλι, κανέλα και καρύδια.
Μελομακάρονα και κουραμπιέδες. Αυτά ευτυχώς κρατάνε γερά και σήμερα.
Μοσχοβολιστά κουλουράκια ζυμωμένα με λάδι.
ΠΗΓΗ
Read More »
Στα χρόνια του Βυζαντίου οι φτωχοί και χαμηλών στρωμάτων άνθρωποι δεν είχαν το δικαίωμα να μιλούν στους αριστοκράτες. Κάποιος νεαρός λοιπόν, ταπεινής καταγωγής, ερωτευμένος με μια αρχοντοπούλα, σκέφθηκε να εκμεταλλευθεί την μοναδική εξαίρεση του κανόνα, που επέτρεπε το κοινωνικό πρωτόκολλο. Έτσι την πλησιάσε την περίοδο των εορτών για να της απευθύνει τραγουδιστά τις ευχές του. Προηγουμένως βεβαίως είχε φροντίσει να εντάξει ανάμεσα στα κάλαντα του Μεγάλου Βασιλείου και το ερωτικό ποίημα που είχε συνθέσει .
Έμπλεξε λοιπόν τα δύο τραγούδια με τέτοιο τρόπο μεταξύ τους, ώστε κάθε δεύτερη στροφή να παινεύει την καλή του.
Αρχιμηνιά κι Αρχιχρονιά
Ψηλή μου δεντρολιβανιά
Κι αρχή καλός μας χρόνος
Εκκλησιά με τ' άγιο θόλος
Άγιος Βασίλης έρχεται
Και δεν μας καταδέχεται
Από την Καισαρεία
Συ είσ' αρχόντισσα κυρία
Βαστάει πένα και χαρτί
Ζαχαροκάντιο ζυμωτή
Χαρτί-χαρτί και καλαμάρι
Δες κι’ εμέ, δες κι’ εμέ το παλικάρι
Δες με αρχόντισσα κυρία, που δεν με καταδέχεσαι. Κυρά φτιαγμένη από ζάχαρη, ψηλή σαν δεντρολιβανιά. Με το ψηλό κωνικό σου καπέλο με το τούλι στην κορφή που μοιάζει σαν το θόλο της εκκλησιάς…
Αν λοιπόν τα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς σας ακούγονταν μέχρι σήμερα ολίγον τι ασυνάρτητα η παράδοξα, τώρα που γνωρίζετε την ρομαντική τους προέλευση θα δικαιώσετε την παράδοση, που τα πέρασε από γενιά σε γενιά, για να γίνουν τα πιο διαδεδομένα στον ελληνικό χώρο. Δυστυχώς θα απογοητεύσουμε τους πιο ρομαντικούς από σας αφού δεν μπορούμε να σας πούμε αν τελικά η πανέμορφη κυρά κατάλαβε, πόσο μάλλον αν ανταποκρίθηκε στο ιδιόμορφο αυτό κάλεσμα αγάπης.
Εύχομαι σε σας να βρείτε αγάπη και ζεστασιά σε όλο το 2014
Πηγή: www.lifo.gr
Έμπλεξε λοιπόν τα δύο τραγούδια με τέτοιο τρόπο μεταξύ τους, ώστε κάθε δεύτερη στροφή να παινεύει την καλή του.
Αρχιμηνιά κι Αρχιχρονιά
Ψηλή μου δεντρολιβανιά
Κι αρχή καλός μας χρόνος
Εκκλησιά με τ' άγιο θόλος
Άγιος Βασίλης έρχεται
Και δεν μας καταδέχεται
Από την Καισαρεία
Συ είσ' αρχόντισσα κυρία
Βαστάει πένα και χαρτί
Ζαχαροκάντιο ζυμωτή
Χαρτί-χαρτί και καλαμάρι
Δες κι’ εμέ, δες κι’ εμέ το παλικάρι
Δες με αρχόντισσα κυρία, που δεν με καταδέχεσαι. Κυρά φτιαγμένη από ζάχαρη, ψηλή σαν δεντρολιβανιά. Με το ψηλό κωνικό σου καπέλο με το τούλι στην κορφή που μοιάζει σαν το θόλο της εκκλησιάς…
Αν λοιπόν τα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς σας ακούγονταν μέχρι σήμερα ολίγον τι ασυνάρτητα η παράδοξα, τώρα που γνωρίζετε την ρομαντική τους προέλευση θα δικαιώσετε την παράδοση, που τα πέρασε από γενιά σε γενιά, για να γίνουν τα πιο διαδεδομένα στον ελληνικό χώρο. Δυστυχώς θα απογοητεύσουμε τους πιο ρομαντικούς από σας αφού δεν μπορούμε να σας πούμε αν τελικά η πανέμορφη κυρά κατάλαβε, πόσο μάλλον αν ανταποκρίθηκε στο ιδιόμορφο αυτό κάλεσμα αγάπης.
Εύχομαι σε σας να βρείτε αγάπη και ζεστασιά σε όλο το 2014
Πηγή: www.lifo.gr
Read More »
Την εποχή που δεν υπήρχε βιοτεχνία και τα προϊόντα δεν ήταν τυποποιημένα, η οικοτεχνία και η εργαστηριακή τέχνη είχαν μεγάλη ανάπτυξη. Οι Τούρκοι είχαν την εκμετάλλευση της γης και τη διοίκηση, ενώ οι Έλληνες κρατούσαν στα χέρια τους το εμπόριο και τη βιοτεχνία.
Για να πετύχουν καλύτερη διακίνηση των προϊόντων τους, αναγκάστηκαν να οργανωθούν σε "συντεχνίες", (ινσάφια, σινάφια), δηλαδή επαγγελματικές και εργατικές ομάδες που βασίζονται σε κοινά συμφέροντα, συνεργασία και κοινωνική αλληλεγγύη. Η συντεχνία εδώ, ισοδυναμούσε με μια τεχνική σχολή που έβγαζε τους μαστόρους της εποχής.
Το Καρπενήσι και τα χωριά έβγαζαν πολλούς πλανόδιους τεχνίτες που την άνοιξη ξεκινούσαν με τα σύνεργα της τέχνης τους για δουλειές σ' άλλα μέρη. Σιδεράδες, καλαντζήδες, χαλκωματάδες, μπακιρτζήδες περιοδεύουν για να πουλούν, να κατασκευάζουν ή να επιδιορθώνουν μεταλλικά σκεύη. Με τα ψαλίδια, τα βελόνια και τ' άλλα σύνεργα της τέχνης ξεκινούσαν οι "καποραφτάδες" και οι "τερζήδες" από την ευρύτερη περιοχή του Καρπενησίου και πολλά άλλα χωριά της Ευρυτανίας. Έφευγαν δυο ή τρεις τεχνίτες μαζί, ή ένας μάστορας με τον κάλφα ή το τσιράκι του. Έβρισκαν πελάτες στα πανηγύρια, συμφωνούσαν και έμεναν εκεί για τη δουλειά. Συνήθως έκαναν προξενιά, συμπεθεριές, κουμπαριές.
Χαρακτηριστικό τους ήταν η συνθηματική γλώσσα συνεννόησης μεταξύ τους για τις τιμές, αλλά και τη προστασία των μυστικών της τέχνης τους. Έχουν καταγραφεί τα "ντόρτικα", τα "ζητιάνικα" και η γλώσσα των "καποραφτών" της Ευρυτανίας, στις οποίες αναφερόμαστε αναλυτικά.
Τα σινάφια των εμπόρων και των βιοτεχνών ήταν πολύτιμα την εποχή της δουλείας. Έπειτα όμως η κλειστή συντεχνιακή οργάνωση έπαψε να είναι χρήσιμη, ενώ η βιοτεχνία πέρασε στα αστικά κέντρα ερημώνοντας την επαρχία.
Για να πετύχουν καλύτερη διακίνηση των προϊόντων τους, αναγκάστηκαν να οργανωθούν σε "συντεχνίες", (ινσάφια, σινάφια), δηλαδή επαγγελματικές και εργατικές ομάδες που βασίζονται σε κοινά συμφέροντα, συνεργασία και κοινωνική αλληλεγγύη. Η συντεχνία εδώ, ισοδυναμούσε με μια τεχνική σχολή που έβγαζε τους μαστόρους της εποχής.
Το Καρπενήσι και τα χωριά έβγαζαν πολλούς πλανόδιους τεχνίτες που την άνοιξη ξεκινούσαν με τα σύνεργα της τέχνης τους για δουλειές σ' άλλα μέρη. Σιδεράδες, καλαντζήδες, χαλκωματάδες, μπακιρτζήδες περιοδεύουν για να πουλούν, να κατασκευάζουν ή να επιδιορθώνουν μεταλλικά σκεύη. Με τα ψαλίδια, τα βελόνια και τ' άλλα σύνεργα της τέχνης ξεκινούσαν οι "καποραφτάδες" και οι "τερζήδες" από την ευρύτερη περιοχή του Καρπενησίου και πολλά άλλα χωριά της Ευρυτανίας. Έφευγαν δυο ή τρεις τεχνίτες μαζί, ή ένας μάστορας με τον κάλφα ή το τσιράκι του. Έβρισκαν πελάτες στα πανηγύρια, συμφωνούσαν και έμεναν εκεί για τη δουλειά. Συνήθως έκαναν προξενιά, συμπεθεριές, κουμπαριές.
Χαρακτηριστικό τους ήταν η συνθηματική γλώσσα συνεννόησης μεταξύ τους για τις τιμές, αλλά και τη προστασία των μυστικών της τέχνης τους. Έχουν καταγραφεί τα "ντόρτικα", τα "ζητιάνικα" και η γλώσσα των "καποραφτών" της Ευρυτανίας, στις οποίες αναφερόμαστε αναλυτικά.
Τα σινάφια των εμπόρων και των βιοτεχνών ήταν πολύτιμα την εποχή της δουλείας. Έπειτα όμως η κλειστή συντεχνιακή οργάνωση έπαψε να είναι χρήσιμη, ενώ η βιοτεχνία πέρασε στα αστικά κέντρα ερημώνοντας την επαρχία.
Read More »
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)






.jpg)




































